Het waarom van waardegericht leren

/Het waarom van waardegericht leren
Het waarom van waardegericht leren 2016-11-09T09:37:32+00:00

Ik maak me zorgen over de menswaardigheid van onze samenleving. De kern van menszijn is het vermogen je werkelijkheid te waarderen: mooi of lelijk, juist of niet, waar of onwaar. Daardoor hebben we idealen, treuren we en zijn we gelukkig. Doordat we kunnen waarderen leven we in tijd: we missen nu iets dat we in het verleden hadden of in de toekomst hopen. Niet uren of seconden maken tijd, maar dat iets waardevols doorbreekt of verloren gaat. Doordat we kunnen waarderen zijn we vrij om ons leven te richten op wat uiteindelijk waardevol is. Het is het grote thema van religie.

Dit vermogen om je te richten op waarden. en vanuit waarden, staat onder druk. Onze leefwereld wordt steeds meer gestuurd vanuit economische en technische redenen. Maar wat uiteindelijk waardevol is valt buiten het vizier van economie en techniek. Economen rekenen op prijzen, niet op waarden. Technici rekenen op kracht en macht in blinde processen. Verzakelijking krijgt steeds meer greep op de ruimte waarin we onze identiteit opbouwen.

Ik ben een theoloog in de context van school en onderwijs. Met behulp van psychologie, onderwijskunde en filosofie zoek ik de relatie van school en onderwijs met wat uiteindelijk belangrijk is. Ik probeer een nieuwe impuls aan pedagogiek te geven door te denken en te schrijven over de betekenis van school en onderwijs voor de ontwikkeling van mensen tot waarderende personen.

Ik doe daarvoor grondslagenonderzoek. Wat zijn waarden? Hoe zijn ze verankerd in de psyche van mensen? Wat gebeurt er met waarden als ze een levensweg moeten dragen? En als ze verwijzen naar wat uiteindelijk waardevol is? Hoe verhoudt de modernisering van de samenleving zich tot waarderen? Ik werk deze vragen uit naar de school. Ik kijk daarbij in het bijzonder (maar niet alleen) naar de didactiek van wat ik waardegericht leren noem, het schoolvak levensbeschouwing. Ik maak didactische modellen, maar ook onderwijsmaterialen. Ik kijk daarbij ook naar de pedagogische identiteit van de school, de schoolorganisatie en het lerarenberoep.

Op al die terreinen tref je op deze site mijn gedachten aan. De meeste zijn gepubliceerd in boeken en artikelen. Sommige hebben hun weg gevonden in beleidsdocumenten en raamplannen. Altijd staan ze in het perspectief van het concrete onderwijs. Daarom horen onderwijsmaterialen die ik maakte of waaraan ik meewerkte ook op deze site thuis.

Mijn zorg over de menswaardigheid van de samenleving strekt zich ook uit naar de school. En ook die zorg wordt niet minder. Hoeveel gewicht legt pedagogiek nog in de schaal van de besluitvorming in de scholen? De minister van onderwijs (van christendemocratische huize) hekelt de aandacht die scholen besteden aan toerusting van leerlingen om in onze complexe samenleving als (waarderende) persoon overeind te blijven. Minachtend beweert ze dat de school een verzameling postbus 51 spotjes is geworden. Is louter rekenen en taal de kern van onderwijs? Heeft de school slechts een pedagogische rol in de ontwikkeling van competenties in taal en rekenen? En waartoe dan? Alleen voor de economie? Of ook om bij te dragen aan de ontwikkeling van het vermogen te waarderen? Moeten we niet ook leren kritische vragen te stellen bij de blinde processen van economie en techniek? En deze processen bij te sturen? En in ons leven weerbaar te zijn tegen de druk op het waarderen?

Waardegericht denken stopt niet. Het gaat met je mee, door de vele contexten waarin je in alledaags leven verblijft. Schrijven vanuit waardegericht denken verspringt in artikelen en collumns over uiteenlopende onderwerpen. Dit schrijven probeert steeds opnieuw een waardegerichte en daarom waardevolle werkelijkheid op te bouwen.

Lees.

MENU